xi تعداد افراد هر گروه، ti ارزش تحمل آلودگـی درآن گروه وn تعداد کل افراد میباشد.
این شاخص در سطوح مختلف گونه، جنس و خـانـوادهکاربرد دارد (Hilsenhoff, 1988).
شاخص زیسـتـیBMWP/ASPT مـتـداولتـریـنسیستم در بریتانیا است که با جمع آوری و شـنـاسـایـینمونه ها در سطح خانواده مورد ارزیابی قرار میگیرد و به هر خانواده که کمترین مقاومت را در برابر آلودگـی آبداشته باشد بیشترین امتیاز را اختصاص میدهد. سپـسبا فرمول و جدول 3 کیفیت آب ایستگاه مشـخـص مـیگردد.
شاخص زیستی BMWP/ASPT در هر سـایـت بـه
صورت فصلی در سطح خانواده محاسبه شد( 01 و.)47

åBn.
BMWP/ ASPT=
N
B امتیاز BMWP در سطح خانواده ،n فراوانی هـرخانواده و N کل تعداد افراد خانواده در هـر ایسـتـگـاه میباشد.
شاخصهای جمعیتی شامل شـاخـص جـاکـارد( J)،شاخص مارگالف ( R)، شاخص تنوع شانون – وینـر( H) وشاخص سیمپسون( D) براساس جنس و با اسـتـفـاده ازروابط زیر محاسبه شد( 94).
301042-54801

J =H ‘
H max

S-1 R=
LogN
354950161024

åS nn( -)1
D= i=1 ii
N N( -)1
H=-åis(p pi lni)

Pi فراوانی نسبی افراد تاکزونی i در نمونه مورد نـظـر،H’ مقدار شاخص شانون ،S تعداد جنس در نمونـه مـوردنظر ،ni فراوانی هر جنس، H max حداکثر مقدار شـاخـصشانون و N تعداد کل جنسهای شناسایی شـده در هـرنمونه میباشد.
آنالیز دادهها
تجزیه و تحلیل آماری دادههای بدست آمـده بـا نـرمافزار آماری 16 SPSS و با استفاده از آنالیز واریانس یـکطرفه ( One-Way ANOVA) بعد از نرمال سازی دادههـابه روش کولموگروف- اسمیرنوف انجام شد. برای مقـایسـهمیانگینها از آزمون دانکن استفاده شده و محاسبه داده ها و ترسیم نمودارها با نرم افزار EXCEL انجام شد .)30(
نتایج
گروههای تغذیهای
بزرگ بی مهرگان کفزی در منطقه مورد مطالـعـه6 گروه تغذیه ای را شامل شدند که عبارتند از ( 11، 71، 03 و:)44 گروه Collector-filtering) CF):
(Hydropsyche sp., Agapetus sp., Simulium
sp.).
:(Collector-gathering) CG گروه
(Hydrometra sp., Tipula sp., Chironomus sp., Naididae, Haplotaxidae, Lumbricidae, Glossiphonia sp., Physa sp., Valvata sp., Bithynia sp., Potamopyrgus sp., Pisidium sp.).
:(Collector-gathering/Scraper) CG/SCR گروه
(Baetis sp., Cloeon sp., Ephemerella sp., Leptophlabia sp., Caenis sp.)
:(Predator/ Collector-gathering) PRD/CG گروه
(Chloroperla sp., Hydroptila sp., Perla sp.,
Tabanus sp.).
:(Scraper) SCR گروه
(Phagocata sp., Epeorus sp., Liponeura sp.,
Bezzia sp.)
:(Predator) PRD گروه
( ElmidaeRhyacophila sp.)
در این مطالعه ترکیب گروه های تغذیهای در فصـولمختلف سال مشخص گردید. گروه های تـغـذیـهایCG ، CG/SCR ،CF نسبت به سایـر گـروههـا در تـمـامـی ایستگاههای مطالعاتی از بیشترین فراوانی برخوردار بودنـد.سایر گروهها دارای فراوانی بسیار کمی بوده و مورد بررسـیقرار نگرفتند. نتایج به دست آمـده نشـان داد سـاخـتـار گروههای تغذیهای در ایستگاههای مختلف متغیر میباشـد(جدول 1). بیشترین و کمترین فراوانی گروههای تغذیـه ای بزرگ بیمهرگان کفزی شناسایـی شـده در مـنـطـقـهمطالعاتی به ترتیب مربوط به گروههای تغـذیـهایCG و CF بود که در ایستگاه 5 مشاهـده شـد. کـمـتـریـن وبیشترین فراوانی بزرگ بی مهرگان کفزی برای گروههـایتغذیهای CG ،CF و CG/SCR به ترتیب در ایستگاههای 4 و 5 مشاهده شد.
جدول1 – فراوانی گروههای تغذیهای (میانگین ± SD) بزرگ بیمهرگان کفزی در ایستگاههای مطالعاتی رودخانه تجن( 90-9831)

تذکر: حروف کوچک مشابه، نشان دهنده عدم اختلاف معنی دار در گروه های تغذیهای مختلف و حروف بزرگ مشابه، نشاندهنده عدم اختلاف معنی دار در ایستگاه های مختلف است.
ایستگاه 3 نشان دادند. بررسی هر یک از گروههای تغذیهای در بین ایستگاهها نشان داد که گروه تغذیهای CF در ایستگاه 4 و 3 به ترتیب دارای بیشترین و کمترینفراوانی می باشد. گروه تغذیهایCG در ایستگاه های 4 و 5 به ترتیب دارای کمترین و بیشترین فراوانی بود و درگروه تغذیهایCG/SCR اختلافی مشاهده نشد (جدول .)2 در بررسی گروههای تغذیهای ایستگاههای مورد
مطالعه، بین فراوانی گروههای تغذیه ای در ایستگاههای 1 و 4 اختلاف معنی داری مشاهده نشد. گروههای تغذیه ای CG وCG/SCR در ایستگاه 2 و گروه های تغذیه ایCG وCF در ایستگاه 3 اختلاف معنی داری را با هم نشاندادند 0/05 ( ≤ P). گروه های تغذیه ایCG وCF به ترتیب بیشترین و کمترین فراوانی را در فصل تابستان و در
جدول2 – فراوانی گروههای تغذیهای (میانگین ± SD) بزرگ بیمهرگان کفزی در ایستگاههای مطالعاتی رودخانه تجن
(تابستان 9831)

تذکر: حروف کوچک مشابه، نشان دهنده عدم اختلاف معنیدار در گروههای تغذی های مختلف و حروف بزرگ مشابه، نشاندهنده عدم اختلاف معنیدار در ایستگاههای مختلف است.

در بررسی گروههای تغذیهای ایستگاهها در فصل و 5 به ترتیب دارای کمترین و بیشترین فراوانی بوده وتابستان، بین فراوانی گروههای تغذیه ای CF با گروه های گروه تغذیه ای CG/SCR در ایستگاه 5 بیشترین فراوانیCG وCG/SCR در ایستگاههای 1 و 4 اختلاف را نشان داد. در بررسی گروههای تغذیه ای در فصل پاییزمعنیداری مشاهده شد( 50/0 ≤ P). هر سه گروه بین این سه گروه تغذیهای ( CF ،CG/SCR وCG ) درتغذیهای در ایستگاههای 2، 3 و 5 اختلاف معنی داری با ایستگاههای 3 و 5 اختلاف معنیداری مشاهده نشد هم داشتند( 50/0 ≤ P ≤ 0/05) .(P). گروهCF با گروههای CG وCG/SCR در ایستگاه 1 و گروه CG با گروه های و G/SCR در ایستگاهدر فصل پاییز کمترین و بیشترین فراوانی گروههای 2 دارای اختلاف معنی دار بودند( 50/0 ≤ P)، اما درتغذیهای بزرگ بیمهرگان کف زی مربوط به گروههایCF
ایستگاه 4 اختلاف معنی داری مشاهده نشد (جدول 3).
وCG بود که در ایستگاه 5 مشاهده شد. گروه تغذیهای CF در ایستگاه های 4 و 5 به ترتیب کمترین و بیشترینفراوانی را نشان داد. گروه تغذیهایCG در ایستگاه های 1
جدول3 – فراوانی گروه های تغذیهای بزرگ بیمهرگان کفزی (میانگین ± SD) در ایستگاه های مطالعاتی رودخانه تجن (پاییز 9831)

تذکر: حروف کوچک مشابه، نشان دهنده عدم اختلاف معنیدار در گروههای تغذی های مختلف و حروف بزرگ مشابه، نشاندهنده عدم اختلاف معنیدار در ایستگاههای مختلف است.
بودند0/05 ( ≤ P ). گروه CG/SCR با گروههـای CF و CG در ایستگاه 1 اختلاف معنیداری را با هم نشان دادند
(50/0 ≤ P) (جدول.)4 کمترین و بیشترین فراوانی بزرگ بیمهرگان کـفزی در فصل زمستان مربوط به گروههایCF و CG بـود کـهدر ایستگاه 5 مشاهده شد. در بررسی هر یک از گرو ههـای
تغذیهای در بین ایستگاههـا مشـاهـده شـد کـه گـروه
در فصل بهار کمترین و بیشترین فراوانی گروههای
تغذیهای CF در ایستگاه 5 دارای کمترین و در ایسـتـگـاه
تغذیهای بزرگ بیمهرگان کفزی مربوط به گروههایCG های 3 و 4 دارای بیشترین فراوانـی مـی بـاشـد. گـروه
و CG/SCR بوده و به ترتیب در ایستگاههای 4 و 5 تغذیهای CG در ایستگاههای 1 و 5 و گـروه تـغـذیـهای
مشاهده شد. بررسی گروههای تغذیه ای در بین ایستگاهها CG/SCR در ایستگاه 4 و 3 به ترتـیـب کـمـتـریـن و
نشان داد که گروه تغذیهایCF در ایستگاههای 1 و 4 ،بیشترین فراوانی را داشتند. فراوانی هر سه گروه تغذیه ای
گروه تغذیهایCG در ایستگاههای 4 و 5 و گروه در ایستگاه های 2، 3 و 5 دارای اختلاف معنیداری با هـم
تغذیهای CG/SCR در ایستگاه های 4 و 5 به ترتیبدارای کمترین و بیشترین فراوانی می باشند (جدول 5).

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

جدول4 – فراوانی گروههای تغذیهای بزرگ بی مهرگان کفزی (میانگین ± SD) در ایستگاههای مطالعاتی رودخانه تجن
(زمستان 9831)

تذکر: حروف کوچک مشابه، نشان دهنده عدم اختلاف معنیدار در گروههای تغذی های مختلف و حروف بزرگ مشابه، نشاندهنده عدم اختلاف معنیدار در ایستگاههای مختلف است.
جدول5 – فراوانی گروههای تغذیهای بزرگ بیمهرگان کفزی (میانگین ± SD) در ایستگاههای مطالعاتی رودخانه تجن (بهار 0931)

تذکر: حروف کوچک مشابه، نشان دهنده عدم اختلاف معنیدار در گروههای تغذی های مختلف و حروف بزرگ مشابه، نشاندهنده عدم اختلاف معنیدار در ایستگاههای مختلف است.
شاخصهای زیستی و عوامل فیزیکوشیمیایی
خلاصهای از شاخصهای زیستی و جمعیتی محاسبـهشده و عوامل فیزیکوشیمیایی بدست آمده در ایستگـاه درچهار فصل نمونهبرداری در جدول 6 آورده شـده اسـت.سطوح متفاوت متغیرهای کیفی آب نشان دهنده آلـودگـیآب از ایستگاههای بالادست به سمت پایـیـندسـت و درایستگاههای بالادست سد نسبت به پاییندست آن میباشد که به وضوح مشاهده می شود. نتایج حاصل از مـحـاسـبـهشاخص BMWP/ASPT نشان داد که ایستگاههای 1 و 4 ایستگاههای 2، 3 و 5 با رتبه 4 دارای کـیـفـیـت آب بـاآلودگی شدید میباشند ( 23)، درحالی که نتایج حاصـل ازشاخص زیستی هیلسنهوف نشان داد که که ایستگاه 1 و 4 دارای وضعیت کیفی مناسب و ایستگاههای 2، 3 و 5 دارای آلودگی متوسط هستند و مقایسه مـیـانـگـیـن شـاخـصهیلسنهوف بین ایستگاههای نمونهبرداری نتایج مشابهی رابا شاخص BMWP/ASPT نشان داد. سایر شاخـصهـای
زیستی نیز روند مشابهـی را در افـزایـش آلـودگـی از ایستگاههای بالادست به سمت پاییندسـت نشـان دادنـد
با رتبه 3 دارای کیفیت آب بـا آلـودگـی مـتـوسـط و (جدول.)6
جدول6 – میانگین (± انحراف معیار) پارامترهای محیطی و فیزیکوشیمیایی، شاخصهای زیستی و شاخصهای تشابه و تنوع در ایستگاههای نمونهبرداری رودخانه تجن در دوره مطالعه

تذکر: حروف کوچک مشابه، نشان دهنده عدم اختلاف معنیدار در گروههای تغذی های مختلف و حروف بزرگ مشابه، نشاندهنده عدم اختلاف معنیدار در ایستگاههای مختلف است.
بحث Simuliidae وTabanidae فراوانی بیشتری را نشان
نتایج حاصل از این مطالعه نشان داد که گروه دادند که این خانوادهها از گروههای مقاوم به آلودگی تغذیهایCG در ایستگاه هایی با آلودگی بیشتر( 2، 3 و 5) میباشند و فراوانی بالای این خانوادهها میتواند به علتنسبت به ایستگاههای با آلودگی کمتر (1 و4) دارای فیلترکنندگی آ نها از مواد آلی و ریز معلق در ایستگاههای درصد فراوانی بیشتری بوده و همچنین گروه تغذیهایCF پاییندست و آلودهتر باشد (5). جنسBaetis که ازدر ایستگاه 4 بیشترین فراوانی را نسبت به سایر جلبکها و فلور میکروبی و دامنه وسیعتری از مواد غذاییایستگاهها نشان داد. بر اساس بررسی صورت گرفته در نسبت به دیگر گرو ههای راسته یک روزهها تغذیه میکند ،رودخانه ماین نیز فراوانی نسبی گروههای بیشترین فراوانی را در راسته یک روزهها نشان داد
تغذیهایCollector وGatherer در نواحی با آلودگیشدید نسبت به گروههای دیگر بیشتر بدست آمد که بانتایج مطالعه حاضر مشابهت دارد( 44).
با توجه به سرعت و دبی و همچنین عرض کم رودخانه
در ایستگاه 4 گروههای تغذیه ای مانند راسته بالمویداران از درصد فراوانی بالاتری برخوردار بودند چرا که رفتارتغذیهای این راسته از نوعCF میباشد. بار زیاد مواد آلیآب و انباشته شدن آن در کف رودخانه باعث افزایش گروههایCG میگردد که در ایستگاه 2 و 3 بر اثر پساباستخرهای پرورشی و در ایستگاه 5 بر اثر پساب کارخانهصنایع چوب و کاغذ میباشد. مواد حاصل از فعالیتهای متابولیک و پس مانده های غذایی ماهیان به صورت موادآلی معلق، از مهمترین اجزای معلق در آب حاصل ازکارگاههای پرورش ماهی هستند( 42).
خانوادهChironomidae که بیش از 90 درصد از
فراوانی راسته دو بالان را تشکیل میدهد رفتار تغذیهای CG دارد، یعنی از مواد آلی موجود در بستر رودخانه
استفاده می کند و در ایستگاههای با بار مواد آلی بیشتر( 2، 3 و 5) دارای بیشترین فراوانی بودند، اما خانواده دومراسته دوبالان یعنیSimuliidae دارای رفتار تغذیهای CF (تغذیه از مواد آلی معلق در ستون آب) میباشند کهدر ایستگاه چهارم دارای بیشترین فراوانی نسبت بهایستگاههای دیگر بود. گروههای تغذیه ایCF و CG به
ترتیب از مواد آلی معلق در آب و بستر رودخانه تغذیه میکنند.)50(
از راسته دوبالان خانوادههایChironomidae، (71).
در فصول گرم سال بهویژه تابستان گروههای تغذیه ای بیان شده در بین ایستگاهها دارای شدت تغییرات بیشتریبودند به طوریکه درصد فراوانی گروهCF به نسبت فصولدیگر از کاهش معنیداری برخوردار بود که نشان دهندهکاهش دبی آب و کاهش بار مواد آلی معلق در آب میباشد، اما درصد فراوانی گروه تغذیهای CG نیز بینایستگاههای مختلف در فصل تابستان تغییرات بیشترینشان داد بهطوریکه نسبت به فصول دیگر، بیشترینفراوانی را دارا بود. از مهمترین عوامل تأثیرگزار در اینافزایش، کاهش دبی آب و افزایش بار مواد آلی در بستررودخانهها می باشد. بیشترین میزانCG در ایستگاه 3 در فصل تابستان مشاهده شد که علت اصلی آن بسته شدندریچه سد تجن و کاهش شدید دبی آب میباشد .
بیشترین تغییرات گروه تغذیهایCG/SCR در بین فصولمختلف برخلاف گروههای قبلی، مربوط به فصل زمستانبود و میانگین فراوانی آن در فصول زمستان و بهار بیشتراز فصول تابستان و پاییز بود. با توجه به نتایج بدست آمده،در ایستگا ههای با آلودگی بیشتر فراوانی گروه تغذیهای CG نسبت به گروههای دیگر بیشتر بود که این نتایج با
مطالعاتFries وJulio ،(2002) Bowles (2991) وLoch و همکاران( 1999) مطابقت دارد .
وجود دو استخر پرورش ماهی در قسمتهای بالادست
رودخانه تجن باعث ورود پسابهای زیادی به رودخانه میشود. در ایستگاههای قرار گرفته پس از پساب مزارعپرورش ماهی (ایستگاههای 2 و 3) به علت دبی کم
رودخانه و پساب زیاد استخرهای پرورشی، خودپالاییرودخانه به شکل مطلوب صورت نمیگیرد، اما در قسمتپاییندست در سه فصل سال با توجه به دبی خوبخروجی از سد و خودپالایی رودخانه، مشکل زیستمحیطی به جا نمی ماند، در حالیکه در فصل تابستان بهخاطر بارش کم، بسته شدن دریچه سد، پساب زیاداستخرهای پرورش ماهی و گرم شدن هوا، تهدید زیادیبرای اکوسیستم پایین دست رودخانه محسوب میشود .
– وینر میتواند مقادیر بین 5-1 را به خود اختصاص دهد و
عوامل فیزیکوشیمیایی آب از جمله کاهش اکسیژن محلول
هر چقدر مقدار عددی شاخص پایینتر باشد نشان دهنده
و افزایشEC ، شوری، کدورت، سختی، TSS وTDS
آلودگی بالاتر است. در این شاخص اطلاعات مربوط به
میگردد. در بررسی حاضر پسابهای مزارع پرورش ماهی
تعداد گون ههای متعلق به یک جمعیت و فراوانی نسبی
در قسمت بالادست و پایین دست سد تجن بر میزان
آنها با هم لحاظ شده و در حقیقت تخمینی از ترکیب
اکسیژن محلول بیتأثیر نبوده و سطح پایین اکسیژن
جمعیت کفزیان میباشد31 ( ). بنابراین در بررسی حاضر
محلول در ایستگاه 2 و 3 نسبت به ایستگاه 1 به علت
با توجه به اینکه دامنه تغییرات شاخص شانون – وینر در
پساب زیاد مزارع میباشد. قبل از ایستگاه 4 پیوستن دو
ایستگاههای مطالعاتی بین 34/1 در ایستگاه 5 تا 86/1 در
شاخه اصلی دیگر (گرم رود و سفید رود) باعث افزایش
ایستگاه 1 محاسبه گردید، تمامی ایستگاهها در طبقه
دبی و اکسیژن محلول آب نسبت به ایستگاه 3 گردید، اما
مناسب یا با آلودگی کم قرار دارند، ضمن اینکه این
در ایستگاه آخر( 5) ورود فاضلابهای کشاورزی و شهری
شاخص به تنهایی ارزیابی دقیقی از کیفیت آب ارائه
و به ویژه صنعتی باعث کاهش اکسیژن محلول شد که
نمیدهد، زیرا ممکن است تنوع در یک مکان آلوده برابر یا
اختلاف معن یداری نسبت به ایستگاههای دیگر داشت
حتی بیشتر از مکان غیر آلوده باشد ولی در اثر آلودگی0/05(≤ P). نتایج حاصل از این بخش با مطالعات
زیاد، ترکیب موجودات تغییر یابد( 31). با توجه به نتایج
)و همکاران Camargo و 4991) و 1992) Camargo
بدست آمده، بیشترین مقدار شاخص شانون در ایستگاه1
4002 و2011 ) مطابقت دارد.
و 4 مشاهده شد که در ایستگاه 4 میتواند به علت وارددر این مطالعه از شاخصBMWP/ASPT به علت شدن رودخانه سفیدرود به رودخانه تجن باشد. در بقیهنبود کلید شناسایی برای گونههای بزرگ بیمهرگان ایستگاهها از قسمت بالادست به سمت پایین مقدار شاخص
کاهش یافت که با نتایج مطالعه Fries وBowles(2002) مشابهت دارد( 23). در ایستگاه 4 با توجه به مناسب بودنکیفیت عوامل فیزیکوشیمیایی آب به دلیل ورود آبرودخانه سفیدرود، جامعه کفزیان همانند ایستگاه اول از
تراکم بیشتری برخوردار بودند، اما گروههای بزرگ بیمهرگان کفزی در این ایستگاه در قالب 6 تا 10 خانواده کفزی در ایران در سطح خانواده استفاده شد. میزانتحمل نسبت به شرایط محیطی در سطح خانواده وابستهبه تنوع گونهها و گستره تحمل افراد گونه در داخل یکخانواده م یباشد. بنابراین مقادیر این شاخصها در سطح
خانواده دارای اهمیت متوسط میباشد10 ( ) و استفاده از
این شاخص در سطح خانواده ممکن است کیفیت آب را در
مقایسه با محققانی که در سطح گونه از این شاخصها شناسایی شد که یکی از عوامل مهم و تأثیرگزار بر این
مهمترین تهدید برای اکوسیستمهای رودخانه ای مخصوصاًدر قسمت پاییندست، ورود فاضلابهای شهری، کشاورزیو صنعتی به درون رودخانه میباشد. گرم شدن هوا وکاهش شدید دبی آب رودخانه، باعث ایجاد تغییر در
استفاده م یکنند، بالاتر یا پایینتر نشان دهد. با این حال،
استفاده از شاخصهایی که در سطح خانواده قابل محاسبهاند (مانند شاخص BMWP/ASPT وHFBI ) باتوجه به محاسبه آسان تر و نیاز به دانش تاکسونومیککمتر، در زمانی که دسترسی به متخصصان تاکسونومیمحدود است، مناسب و به صرفهتر می باشد ( 81،34 و
.(42
بین شاخصهای تنوع با پایداری اکوسیستم ساده 0/05(<P). ایستگاه اول را میتوان به عنوان ایستگاه
محاسبه شاخص تنوع بزرگ بیمهرگان کف زی یکویژگی مهم ساختار اکوسیستم برای بدست آوردن شناختمستقیم از سلامت بیولوژیک میباشد48 ( ). شاخص شانونکاهش تنوع، سرعت آب و افزایش دبی آب رودخانه درایستگاه مورد نظر میباشد، زیرا دبی تأثیر مستقیم برکاهش جمعیت بزرگ بیمهرگان کف زی دارد که قابلیتزیستن در دبی بالای رودخانه را ندارند( 2، 3 و33). رابطهاز نظر شاخص زیستی هلسینهوف بود که مهمترین دلیلآن میتواند دبی آب رودخانه باشد( 2، 3 و33). ایستگاه 5 به عنوان آلودهترین ایستگاه در بین تمام ایستگاهها معرفیشد و اختلاف معنی داری را با دو ایستگاه 1 و 4 نشان داد
نمیباشد، به عنوان مثال این شاخصها به آلودگی فلزاتسنگین حساسیت نشان نمیدهند، زیرا این عناصرجمعیت همه گونهها را تقریبًاً به نسبت یکسان تحت تأثیرقرار می دهند44 ( ). هر چه آلودگی بالا رود از تنوع بزرگبیمهرگان کف زی کاسته شده و بر تراکم آنها افزوده میشود. با توجه به نتایج حاصل از بررسی شاخصهای تنوع و عوامل کیفی آب، ایستگاه 5 دارای بیشترین میزانآلودگی بود. در نتیجه این ایستگاه باید بیشترین فراوانیگونهای را در بین ایستگاههای دیگر داشته باشد، اما نتایجبدست آمده این چنین نبود. به نظر میرسد مهمترینعامل ایجاد این کاهش، وجود پساب صنایع چوب و کاغذدر این ایستگاه مطالعاتی باشد که میتواند سبب ورودآلایندههای سمی حاصل از پساب کارخانه به رودخانه وکاهش تراکم فون کفزیان رودخانه گردد. غنای تاکسونیمارگالف نیز در کل دوره بررسی و در فصول مختلف سالتقریبًاً روند تغییراتی مشابهی را با شاخص شانون- وینر نشان داد.)44(
مطالعات متعددی از شاخص زیستی هلسینهوف برایطبقه بندی آلودگی آب استفاده نمودهاند ( 22،82، 31 و 46). با توجه به نتایج محاسبه شاخص هلسینهوف،ایستگاههای مطالعاتی در چهار طبقه کیفی خیلی خوب،خوب، متوسط و نسبتًاً بد قرار گرفتند. ایستگاههای 1 و 4 جزء ایستگا ههای با کیفیت آب خوب و ایستگاههای 2، 3 و 5 جزء ایستگاه های با کیفیت آب متوسط طبقهبندی شدند. ایستگاه های 2 و 3 به جز فصل بهار که دارای
کیفیت آب خوب بودند، در دیگر فصول سال کیفیتمتوسطی را نشان دادند که مهمترین عامل آن ورود پساب
استخرهای پرورش ماهی قزل آلای رنگین کمان میباشد (5). ایستگاه 4 در فصول تابستان و پاییز دارای کیفیتخوب و در فصول زمستان و بهار دارای کیفیت خیلی خوب شاهد معرفی کرد چون در منطقه جنگلی و در مکانی واقعشده که فاقد فاضلابهای شهری، کشاورزی و صنعتی درتمام فصول سال بوده و دارای کیفیت آبی مطلوب میباشد. به طور کلی نهرهای کوچک نواحی جنگلی بسیارنامتجانس هستند و در فواصل نزدیک به هم میتوان مکانهایی از ماسه، شن و حتی سنگهای بزرگتر را یافتکه به لحاظ ایجاد زیستگاههای غنی از مواد آلی مانندچوب، برگها و ذرات ریزتر برای پراکنش بزرگ بیمهرگان کفزی مناسب میباشند( 9). این امر میتواند باعثاختلافات معنیداری بین جمعیت بزرگ بی مهرگان کفزی شود. متفاوت بودن گونهها و میزان حضور آنها درنقاط مختلف رودخانه میتواند با عوامل متعددی مانندویژگیهای زیستشناسی گروههای مختلف زیستی،
ساختار بستر( 36)، اندازه ذرات( 25)، فراوانی مواد غذایی ،مقدار مواد آلی و تغذیه ماهیان از موجودات کفزی )39 ( و ویژگ یهای شیمیایی و فیزیکی حاکم بر محیطزیست ازجمله میزان اکسیژن محلول( 21)، دما29( ) و سایر عواملمحیطی ارتباط داشته باشد.
وجود سد آبی، مزارع پرورش ماهی و فاضلابهای شهری و خانگی و تأثیر این عوامل بر اکوسیستمهای آبیبر کسی پوشیده نیست، اما با مدیریت صحیح میتوان میزان تهدیدی که به این اکوسیستمها وارد می شود راکاهش داد. شاخصهای زیستی با تکیه بر گروه های شاخص بزرگ بیمهرگان کف زی، تفاوت های کیفی آب و
زیستگاهها را به خوبی نشان دادند. برآیند تغییرات ایجاد
شده، در قالب تشابه شاخصهای زیستی بزرگ بی مهرگان کفزی در ایستگاههای مختلف، نشان دهنده آثار آلودگی
ناشی از پسابهای مزارع پرورش ماهی، فاضلابهای کشاورزی و صنعتی تقریبًاً در تمامی شاخصهای مورداستفاده در ایستگاههای پایین دست می باشد. در مجموع
مناسبتری در این خصوص اعمال شود .
تشکر و قدردانی


دیدگاهتان را بنویسید